Cách viết mã sạch (clean code) giúp bạn trở thành một lập trình viên mà ai cũng muốn làm việc cùng

📝 Giới thiệu bài giảng

Chỉ cần nhìn vào một trang GitHub,
người ta có thể quyết định xem có muốn làm việc cùng bạn hay không.

Bạn có nghĩ đây là một cách diễn đạt quá mức không? Không hề. Đó là bởi vì chắc chắn chỉ với một trang Github, người ta có thể phân biệt được phong cách viết mã của người viết là tốt hay xấu. Đặc biệt, mã được viết bởi một người hoàn toàn không biết thế nào là mã sạch và tốt cho việc cộng tác sẽ lộ rõ ngay lập tức.


Ấn tượng đầu tiên luôn là ấn tượng mạnh mẽ nhất.
Vì sự tốt xấu có thể được nắm bắt ngay lập tức chỉ qua một trang Github, nên bạn nhất định phải học cách viết mã sạch (clean code) trước.

Lý do cần phương pháp viết mã sạch (clean code)

“Bất kỳ kẻ ngốc nào cũng có thể viết mã mà máy tính có thể hiểu được.
Những lập trình viên giỏi sẽ viết mã mà con người có thể hiểu được.”

Đây là câu nói của Martin Fowler, tác giả cuốn sách [Refactoring]. Nó có nghĩa là một mã nguồn tốt phải là mã nguồn mà người khác có thể dễ dàng xem và thấu hiểu.

Các bạn là những người đang chuẩn bị xin việc, hoặc là lập trình viên dự bị/mới vào nghề, có lẽ hầu như chưa có kinh nghiệm bảo trì mã nguồn do người khác viết. Bởi vì hầu hết các bạn mới chỉ trải nghiệm các dự án nhóm được thực hiện để chuẩn bị cho bài kiểm tra coding, các cuộc thi hoặc xây dựng portfolio xin việc. Những dự án như vậy thường có mục đích chính là hiện thực hóa các tính năng của dịch vụ, nên chỉ cần chương trình hoạt động được là xong.

“Tuy nhiên, thực tế công việc thì khác.”

Trong thực tế, việc tìm hiểu và chỉnh sửa mã nguồn do người khác viết là điều xảy ra thường xuyên. Cũng có rất nhiều trường hợp bạn phải giao tiếp dựa trên mã nguồn của đồng nghiệp. Ngay cả mã nguồn do chính mình viết ra sau vài tháng còn khó nhận ra, liệu việc vừa tìm hiểu mã nguồn của người khác vừa hợp tác có dễ dàng không? Chắc chắn là không.

✏️ Những gì bạn sẽ học được trong khóa học này

Bạn sẽ được học cách viết Clean Code (mã sạch) tốt cho việc cộng tác và cả những Anti-pattern (mẫu phản tác dụng) cần tránh khi viết mã.

Tôi đã chuẩn bị bài giảng này để bạn có thể theo dõi một cách dễ dàng mà không gặp áp lực học tập, vì vậy hãy thoải mái đọc tham khảo bất cứ khi nào bạn nhớ đến nhé.

👨‍💻 Giới thiệu giảng viên

Xin chào. Tôi hiện là một nhà phát triển trẻ đang làm việc tại một tập đoàn lớn.
Tôi luôn quan tâm và trăn trở về các chủ đề như hướng đối tượng, kỹ thuật phần mềm, mã sạch (clean code) và tái cấu trúc mã (refactoring).
Tôi muốn
chia sẻ những trăn trở từ trước đến nay cùng những kiến thức kinh nghiệm có được khi làm việc thực tế với các bạn là nhà phát triển tương lai hoặc mới vào nghề, những người đang đi trên con đường mà tôi đã đi qua.

📖 Đặc điểm của bài giảng

Khóa học chứa đựng tất cả các phương pháp viết Clean Code được chọn lọc kỹ lưỡng giúp bạn trở thành một nhà phát triển mà ai cũng muốn làm việc cùng.

Khóa học này là khóa học dưới dạng bảng viết cung cấp tài liệu đọc.
Bạn có thể đọc tài liệu bài giảng ngay trên màn hình khóa học của Inflearn.
(Ngoài văn bản bài giảng, không có video riêng biệt nào được cung cấp. Vui lòng kiểm tra kỹ điều này trước khi đăng ký khóa học.)

🙋🏻‍♂️ Câu hỏi thường gặp Q&A

“Có ngôn ngữ lập trình nào tôi cần biết trước khi tham gia khóa học không?”
• Mặc dù có một số phần trong bài giảng sử dụng ngôn ngữ Java làm ví dụ, nhưng bạn có thể tham gia khóa học này bất kể bạn đang sử dụng loại ngôn ngữ nào. Tất nhiên, các ngôn ngữ hướng đối tượng như Java, Python, Go, Kotlin sẽ càng tốt.

“Tôi hoàn toàn không biết về [Mô hình hướng đối tượng] hay [Mẫu thiết kế (Design Pattern)], liệu tôi có thể tham gia khóa học này không?”
• Vâng, hoàn toàn có thể. Khóa học này không đề cập đến những nội dung quá khó. Mặc dù khóa học được xây dựng với giả định rằng học viên đã biết một chút về lý thuyết hướng đối tượng hoặc các mẫu thiết kế, nhưng ngay cả khi bạn không biết, bạn vẫn có thể theo học mà không gặp trở ngại nào.

“Tôi đã đọc [Clean Code] và [Refactoring] rồi, liệu có cần thiết phải nghe bài giảng này không?”
• Đối tượng học viên mà tôi đề xuất nhất là những người đang có kế hoạch đọc [Clean Code] và [Refactoring]. Bởi vì nếu bạn nghe bài giảng này trước khi đọc [Clean Code] và [Refactoring], nó sẽ giúp ích rất nhiều cho việc thấu hiểu nội dung của các cuốn sách trên. Ngược lại, vì bài giảng này bao gồm nhiều nội dung đã được đề cập trong các cuốn sách đó, nên những người đã đọc rồi có thể sẽ thu nhận được ít nội dung mới hơn. Tuy nhiên, bài giảng cũng bao gồm nhiều mẹo nhỏ và đa dạng khác không có trong các cuốn sách trên, nên tôi luôn chào đón những ai muốn tham gia khóa học.

“Khóa học này có đặc điểm gì riêng biệt không?”
Có một thuật ngữ gọi là 'Lời nguyền kiến thức (The curse of knowledge)'. Nó nói về vấn đề phát sinh từ ảo tưởng rằng khi truyền đạt thông tin cho người khác, họ sẽ có đủ kiến thức nền tảng để hiểu hết những gì mình đang nói. Với tư cách là một nhà phát triển cấp thấp (junior), người thấu hiểu tâm thế của các bạn đang chuẩn bị xin việc, các nhà phát triển dự bị và mới vào nghề hơn ai hết, tôi đã đưa vào khóa học cả những nội dung mà mọi người có thể nghĩ rằng "Liệu có cần thiết phải đưa cả những thứ này vào bài giảng không?".

“Sau khi nghe bài giảng này, tôi có thể viết code tốt ngay lập tức không?”
• Tôi tin rằng chắc chắn sẽ có sự khác biệt rõ rệt giữa trước và sau khi nghe bài giảng này. Tuy nhiên, để thực sự tiếp thu được lý thuyết, việc thực hành song song là rất quan trọng. Tôi thực sự khuyên bạn nên thử tái cấu trúc (refactoring) những đoạn code mình đã viết dựa trên các mẹo khác nhau được hướng dẫn trong bài giảng này.

📣 Thông tin bổ sung
• Các câu hỏi liên quan đến bài giảng sẽ được phản hồi nhanh nhất có thể vào mỗi tối ngày trong tuần.
• Bài giảng này ở dạng bảng viết (tài liệu đọc văn bản), không cung cấp video riêng biệt. Rất khó để hoàn tiền sau khi đã quá thời hạn quy định, vì vậy vui lòng kiểm tra kỹ điều này trước khi đăng ký khóa học.